logo
भारतवाणी
bharatavani  
logo
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನ
Bharatavani

Kannada Nighantu by Kannada Sahitya Parishattu : Vol-2

Please click here to read PDF file Kannada Nighantu by Kannada Sahitya Parishattu : Vol-2

ಕಂಕಣ
(ನಾ).
“ಕಂಕಣಮೆನೆ ಕಣ‍್ಣಕ‍್ಕುಂ ಕಂಕಣಮೆನಲುದಕಮಕ‍್ಕು ಕಂಕಣಮೆನೆ ಬಿಳಿದಕ‍್ಕುಂ ಕಂಕಣಮೆನೆ ಕಂಬನಿಯುಂ ಕಂಕಣಮೆನೆ ಕಾಂತಿಯಕ‍್ಕು ಶಬ‍್ದಾಗಮದೊಳ್ || ಕಂಕಣಮೆನೆ ನವಿಲಕ‍್ಕುಂ ಕಂಕಣಮೆನೆ ಕಾರ್ಯಮಕ‍್ಕು ಶಬ‍್ದಾಗಮದೊಳ್”
(ಶಬ‍್ದರ. ೮, ೯).
[ಸಂ.].

ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟು
‘ಕಂಕಣಗಟ‍್ಟು’ ನೋ.

ಕಂಕಣಕೈ
(ನಾ).
ಬಳೆತೊಟ‍್ಟ ಕೈ; ಕಡಗವಿಟ‍್ಟ ಕೈ; ಮುತ‍್ತಯ‍್ದೆಯ ಚಿಹ‍್ನೆ:
ಕಂಕಣಕೈಯನ‍್ನು ಮೇಲೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಚಾರ್ಯರ ಪತ‍್ನಿ ಕೊನೆಯ ಯಾತ‍್ರೆಗೆ ಸಿದ‍್ಧಳಾಗಿದ‍್ದಳು
(ಗ‍್ರಾಮಾಯ. ೫೬೧).
[ಕಂಕಣ + ಕೈ2 (<ಕೆಯ್2)]

ಕಂಕಣಗಟ‍್ಟು
ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟು
(ಕ‍್ರಿ).
೧. ಮದುವೆ ಮೊದಲಾದ ಮಂಗಳ ಪ‍್ರಸಂಗಗಳಲ‍್ಲಿ ಮುಂಗೈಗೆ ಕಂಕಣವನ‍್ನು ಕಟ‍್ಟು:
ಮನೆಗೊರ್ವ ಮಂಕ ತೊಡರ್ಚಿದ ತನ‍್ನ ಸೋಂಕಲೊಪ‍್ಪುವ ಕಾಂತನವೈವಾಹಕೆ ಕಂಕಣಗಟ‍್ಟೆಂದರಳುತ
(ಮೋಹತ. ೧೮-೨೮).

ಕಂಕಣಗಟ‍್ಟು
ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟು
(ಕ‍್ರಿ).
೨. (ಆಲಂ) ಪ‍್ರತಿಜ‍್ಞಾಬದ‍್ಧನಾಗು; ಸಂಕಲ‍್ಪಮಾಡು. ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟು:
೨. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ‍್ಕೃತಿಯ ಉದ‍್ಧರಣಕ‍್ಕೆ ಶಿವಾಜಿ ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟಿದನು
(ಋಕ‍್ಸಾರ. ೧೧೩ ಪೀಠಿಕೆ);

ಕಂಕಣಗಟ‍್ಟು
ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟು
(ಕ‍್ರಿ).
ತಾವು ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟಿ ನಿಲ‍್ಲಬೇಕು
(ದಾನಚಿಂ. ೧೬೮).

ಕಂಕಣಗಟ‍್ಟು
ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟು
(ಕ‍್ರಿ).
ಕಂಕಣಕಟ‍್ಟಿಕೊಳ‍್ಳು = (ಆಲಂ) ದೀಕ‍್ಷೆವಹಿಸು; ಕೆಲಸಕ‍್ಕೆ ಸಿದ‍್ಧವಾಗು.
[ಕಂಕಣ + ಕಟ‍್ಟು1]

ಕಂಕಣಗಾಳ
(ನಾ).
ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಸ‍್ಯ:
ಕೂಟಿಗೇರು, ಹುಲಿಗೇರು, ಸಣ‍್ಣ ಹೊಲೆಗಾರ, ಕಂಕಣಗಾಳ
(ಮೈಔಗಿ. ೪೪-೮೬೭).
[?]

ಕಂಕಣಗೀಲು
(ನಾ).
ಕಂಕಣದ ಕೀಲು; ಬಳೆಯ ತಿರುಪು:
ಕರದ ಕಂಕಣಗೀಲನೊತ‍್ತುವ ಭರದ ನೆವದಿಂ ಪ‍್ರೀತಿಮತಿ ಸೌಂದರಿಯ ಸಾಧ‍್ವಸದೊಡನೆ ಲಜ‍್ಜೆಯನೋಡಿಸಿದ ಕುವರ
(ಸಾಳ‍್ವಭಾ. ೪-೮).
[ಕಂಕಣ + ಕೀಲು (<ಕೀಲ್)]

ಕಂಕಣತೊಡು
(ಕ‍್ರಿ).
೧. ಕಂಕಣವನ‍್ನು ತೊಟ‍್ಟುಕೊಳ‍್ಳು. ೨. (ಆಲಂ) ಪ‍್ರತಿಜ‍್ಞಾಬದ‍್ಧನಾಗು; ಸಂಕಲ‍್ಪ ಮಾಡು:
ನಿಮಗಿರುವ ಒಳ‍್ಳೆಯ ಹೆಸರನ‍್ನು ಅಳಿಸಬೇಕೆಂದೇ ಕಂಕಣತೊಟ‍್ಟಿದ‍್ದಾನೆ
(ಪ‍್ರತಾಪ. ೬೩);


logo