logo
भारतवाणी
bharatavani  
logo
Knowledge through Indian Languages
Bharatavani

Bharatiya Bhasha Kosh (Multilingual, Devanagari Script)

ऊबना
हिंदी :किसी वस्तु विशेष में रुचि न रह जाना, मन में विरक्ति उत्पन्न होना
संस्कृत :वि+ रज्
पंजाबी :अक्कणा
उर्दू :ऊबना (उकताना)
कश्मीरी :तंग-युन, निनु-युन
सिंधी :ककि थइयणु, बेज़ार थियणु
मराठी :त्रासणे
गुजराती :कंटाळवूं
कोंकणी :बेजार
नेपाली :उराठिनु, वाक्क॒ लाग्नु
बंगला :NA
असमिया :आमुवा, आमनि लाग
मणिपुरी :खिबा
ओड़िआ :मनरे बिरक्ति जात हेबा, खराब-लागिबा
तेलुगु :विसुगुचेंदुट
तमिल :चलित्तुप्योग
मलयालम :मुषियुक
कन्नड :बेजारगुवुदु

ऊष्मा
हिंदी :गरम होने की अवस्था, गुण या भावः गरमी, ताप
संस्कृत :उष्मन्, औष्पयम्
पंजाबी :तपा, तपश
उर्दू :हरारत
कश्मीरी :वुशनेर, गरमी
सिंधी :गर्मी, तपति
मराठी :उष्मा, उकाडा
गुजराती :उष्मा, ऊष्मा, गरमी, हूंक
कोंकणी :उकाड़ो,कालोर
नेपाली :तातोपना, उष्मा
बंगला :उत्ताप, उष्मा
असमिया :उष्मा, उत्ताप, गरम
मणिपुरी :अशाबा, मैशा
ओड़िआ :उत्ताप, गरम, उष्म, उतप्त
तेलुगु :वेडि
तमिल :चूडु, उष्णम्
मलयालम :उष्मावू, चूटु
कन्नड :कावु, बिसि

ऊसर
हिंदी :रेत की प्रधानता वाली भूमि, जो खेती के लायक न हो
संस्कृत :ऊषर
पंजाबी :ओसर, बंजर
उर्दू :बंजर
कश्मीरी :बंजर
सिंधी :वारियासी, कलिराठी, बंजर
मराठी :नापीक, ओसाड जमीन
गुजराती :कसर ऊखर
कोंकणी :पडंग
नेपाली :बाँझे जग्गा, पर्ती, ऊषर
बंगला :ऊषर, अनुर्बर
असमिया :अनुर्बर, असारुवा
मणिपुरी :थुमगी शरुक्ना हेन्बा पांबी हौबा डम्दबा लम
ओड़िआ :अनुर्बर
तेलुगु :बीडुभूमि
तमिल :विळैयाद, तरिशु रनिलम्
मलयालम :तरिशाय, विळविल्लात्त
कन्नड :बंजरु भूमि

ऊहापोह
हिंदी :अनिश्चय की दशा में होने वाला तर्क वितर्क या सोच विचार, उधेड़-बुन
संस्कृत :ऊहापोहः
पंजाबी :सोच विचार
उर्दू :तज़ब्जुब,कश्मकश, उधेडबुन
कश्मीरी :हतिहुरि-गछुन
सिंधी :बुड॒-तर, बि॒चिताई
मराठी :उहापोह
गुजराती :ऊहापोह
कोंकणी :तर्क-वितर्क
नेपाली :ऊहापोह, तर्क॒-वितर्क॒
बंगला :इतस्ततः भाव, दुमना
असमिया :बिचार-बिबेचना, इतस्ततः भाव
मणिपुरी :ऊङ्बा, फूड्बङ्नबा
ओड़िआ :किंकर्तब्य-बिमुढ़, अनिश्चित-भाव मनर तर्कभाव
तेलुगु :ऊहापोह
तमिल :ऊहम्
मलयालम :ऊहापोहम्
कन्नड :ऊहापोह, पर्यालोचने

ऋण
हिंदी :उधार, कर्ज
संस्कृत :ऋणम्
पंजाबी :करजा, रिण
उर्दू :कर्ज
कश्मीरी :करुज़
सिंधी :कर्ज़ु
मराठी :कर्ज
गुजराती :ऋण, देवुं
कोंकणी :उधार
नेपाली :कर्जा, रिन
बंगला :ऋण, धार देना, कर्ज
असमिया :ऋण
मणिपुरी :पूबा, पुशिन्बा शेल तोन्बा
ओड़िआ :धार, उधार, करज, रुण (ऋण)
तेलुगु :ऋणमु, अप्पु
तमिल :कडन्
मलयालम :कटम्
कन्नड :साल

ऋण
हिंदी :किसी का किया हुआ उपकार, एहसान
संस्कृत :ऋणम्
पंजाबी :अहसान
उर्दू :एहसान
कश्मीरी :NA
सिंधी :अहसानु, थोरो
मराठी :उपकार
गुजराती :अहेसान
कोंकणी :उपकार
नेपाली :उपकार, भलाई
बंगला :ऋण॒ कृतज्ञता, उपकार बोध (न)
असमिया :अनुग्रह
मणिपुरी :NA
ओड़िआ :उपकार, साहाज्य, परोपकार
तेलुगु :ऋणमु
तमिल :ओरुवर् सेय्द उदवि
मलयालम :कटप्पाटु
कन्नड :यारादरु माहिद उपकार

ऋण
हिंदी :घटाने या बाकी निकालने का चिह्न् (-)
संस्कृत :NA
पंजाबी :घटाअ
उर्दू :नफ़ी (का निशान)
कश्मीरी :NA
सिंधी :काटूअ जी निशानी (-)
मराठी :वजाबाकीचे चिह्न (-)
गुजराती :बादबाकीनु चिन्ह (-)
कोंकणी :उपोकरुन, वजा चिह्न (-)
नेपाली :वियोग वा घटाउको चिह्न॒
बंगला :ऋण॒ बियोग चिह्न (गणि॒ते) (न)
असमिया :घाटि होवार चिन
मणिपुरी :खाइदोक्या
ओड़िआ :बाकी काढिबा, चिह्न)-) बियोग-करिबा
तेलुगु :तीसिवेत गुर्तु
तमिल :कळिलल् अडैयाळम्
मलयालम :न्यूनचिह्नम्
कन्नड :कळेयुव चिह्नन

ऋणदाता
हिंदी :ऋण देने वाला
संस्कृत :उत्तमर्णः
पंजाबी :लैणदार, लहिणदार
उर्दू :दाइन (साहुकार)
कश्मीरी :करुज़ दिनु-वोल
सिंधी :लहणेदारु, कर्जु डीं॒दडु
मराठी :ऋणदाता
गुजराती :ऋणदाता
कोंकणी :उधार दिवपी
नेपाली :साहू,कर्जा दिने, ऋणदाता
बंगला :ऋण॒दाता (न)
असमिया :ऋणदाता
मणिपुरी :पैसा शान्बा, शैदोइ चाबा
ओड़िआ :ऋण-दाता (रुणदाता)
तेलुगु :ऋणदात, अप्पिच्चुवडु
तमिल :कडन् कोडुप्प-वर्
मलयालम :कटम् कोटुत्तवन्, उत्तमर्णन्
कन्नड :साल कोडुवव

ऋतुराज
हिंदी :बसंत ऋतु
संस्कृत :ऋतुराजः
पंजाबी :रुतराजा
उर्दू :मौसमे-बहार (बहार)
कश्मीरी :सोंत
सिंधी :बसंतु, बहार जी मुंद
मराठी :ऋतुराज
गुजराती :ऋतुराज, वसंत
कोंकणी :ऋतुरज, वसंतऋतु
नेपाली :ऋतुराज, बसंत ऋतु
बंगला :ऋतुराज, बसंत
असमिया :बसंत ऋतु
मणिपुरी :ऋतुराज, बसंत, येनिङथा
ओड़िआ :ऋतुराज, बसंत
तेलुगु :वसंतुडु, ऋतुपति
तमिल :इळवेनिर् कालम्, वसंतकाळम्
मलयालम :वसंतम्, ऋतुराजन्
कन्नड :वसंतऋतु, ऋतुराज

ऋषि
हिंदी :वेद-मंत्रों का प्रकाश करने वाले महापुरुष या मंत्र द्रष्टा
संस्कृत :ऋषि
पंजाबी :रिशी
उर्दू :रिशी
कश्मीरी :र्यौश
सिंधी :ऋषी
मराठी :ऋषी, मुनी
गुजराती :ऋषि
कोंकणी :मंत्र-द्रष्टा
नेपाली :ऋषि, मुनि
बंगला :ऋषि, बेदमंत्र रचयिता
असमिया :ऋषि
मणिपुरी :ऋषि
ओड़िआ :मुनि, ऋषि
तेलुगु :ऋषि
तमिल :रिषि, मुनिवर्
मलयालम :ऋषि, मुनि
कन्नड :ऋषि, मुनि


logo