(ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಚರಿತ್ರೆ) (ಭೂಲೋಕದ ಕೆಂಂದ್ರಸ್ಥಾನವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡೆಲಿ ಎಂಬಲ್ಲಿಯ ಅಪಲೋ ದೇವಾಲಯದ ಮುಮ್ಮೂಲೆಗಲ್ಲು, ಶಂಕುಶಿಲೆ.
ಫಲಕನಾಭಿ; ಗುರಾಣಿಯ ನಡುವಣ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಣದ ಭಾಗ.
ಕೇಂದ್ರ; ನಾಭಿ: the centre and omphalos of a worldwide empite ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ನಾಭಿ (ಪ್ರದೇಶ).
omssive
ಗುಣವಾಚಕ
ಲೋಪದ; ಅಕೃತದ; (ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು) ಮಾಡದೆ ಬಿಡುವ.
on
ಉಪಸರ್ಗ
ಪದಗುಚ್ಛ
( ಪದಗುಚ್ಛಗಳಲ್ಲಿ upon ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು).
ಮೇಲೆ; ಮೇಲ್ಗಡೆ; ಉಪರಿ; ಒಂದಕ್ಕೆ ತಗುಲಿದಂತೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಯಾ ಅದರ ಆಧಾರದಿಂದ ಯಾ ಒಂದನ್ನು ಆವರಿಸಿದಂತೆ ಯಾ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ: floats on the water ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತದೆ. sat on a chair ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ. stuck on the wall ಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತು. rings on her fingers ಅವಳ ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿನ ಉಂಗುರಗಳು. leaned on his elbow ಮೊಣಕೈ ಮೇಲೆ ಊರಿಕೊಂಡ. a scholar on the foundation ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. the dog is on the chain ನಾಯಿಯನ್ನು ಸರಪಣಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ, ಹತ್ತಿರ; ಒಯ್ಯುತ್ತಾ: have you a pen on you? ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಪೆನ್ನ್ ಇದೆಯೆ?
(ಕಾಲದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಆಗ; ಆವಾಗ; ಅಂದು; ಆ–ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಮಯದಲ್ಲಿ; ಆ ನಡುವೆ; ಅಂತರದಲ್ಲಿ; (ಕಾಲಕ್ಕೆ) ಸರಿಯಾಗಿ; ಒಂದು ಘಟನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ: on 29 May ಮೇ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಭತ್ತರಂದು. on the hour ಆ ಘಂಟೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ on the instant ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, on schedule ಗೊತ್ತಾದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ working on Tuesday ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತ.
(ಆ)ಕೂಡಲೇ; ಆದ ಕೂಡಲೇ; ಒಂದು ಘಟನೆಯ ಮೊದಲು ಯಾ ಅನಂತರ: I saw them on my return ವಾಪಸಾದ ಕೂಡಲೇ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
(ಒಂದರ) ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ; ಫಲವಾಗಿ; ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ: on further examination I found this ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ ನನಗೆ ಇದು ತಿಳಿಯಿತು.
ಯಾವುದಾದರೂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮೊದಲಾದವು ಇರುವಂತೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ಮನೆ, ನಿವಾಸ ಇರುವಂತೆ: she is on the board of directors ಅವಳು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. lives on the island ಆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ(ಳೆ).
ಆರ್ಥಿಕ–ಆಧಾರದ, ಆಶ್ರಯದ, ನೆರವಿನ, ಬೆಂಬಲದ ಮೇಲೆ: lives on Rs. 250 a month ತಿಂಗಳಿಗೆ 250 ರೂ. ಗಳ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ. lives on his wits ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬದುಕು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
ಹತ್ತಿರ; ಸಮೀಪ; ಬಳಿ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ: house is on the shore ಮನೆ ಕಡಲ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. a house on the river ಮನೆ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. lives on the main road ಪ್ರಧಾನ ರಸ್ತೆಯ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ(ಳೆ).
ಆದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ; ಕಡೆ(ಗೆ); ಎದುರಾಗಿ: on the right ಬಲಗಡೆ(ಗೆ). bowling is on the wicket ಬೋಲಿಂಗನ್ನು ವಿಕೆಟ್ಟಿನ ಕಡೆಗೇ (ವಿಕೆಟ್ಟಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ) ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಬೆದರಿಸುವಂತೆ; ಹೆದರಿಸುವಂತೆ; ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಯಾ ತಾಗುವಂತೆ: pulled a knife on me ನನ್ನನ್ನು ಬೆದರಿಸುವಂತೆ ಚಾಕುವನ್ನೆಳೆದ. punched on the nose ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗುದ್ದು ಗುದ್ದಿದ.
-ರ ಮೇಲೆ; ಅಕ್ಷದಂತೆ ಯಾ ತಿರುಗಾಣಿಯಂತೆ ಇರುವ; turned on his heels ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಮೇಲೆ ತಿರುಗಿದ. turns on a peg ಗೂಟದ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.
-ಮೇಲೆ; ಒಂದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಯಾ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು: arrested on suspicion ಗುಮಾನಿಯ ಮೇಲೆ ದಸ್ತಗಿರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು.
ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ; ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿ, ದೃಢೀಕೃತವಾಗಿ ಯಾ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿ–ಹೊಂದಿರುವುದರ ಮೇಲೆ: had it on good authority ಸರಿಯಾದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಡೆದಿದ್ದ. I promise on my word ನನ್ನ ಮಾತಿನ ಪ್ರಮಾದ ಮೇಲೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. based on a fact ಸತ್ಯಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. on account of ಕಾರಣದಿಂದ; ದೆಸೆಯಿಂದ. swear on the Bible ಬೈಬಲಿನ ಮೇಲೆ ಶಪಥ ಮಾಡು; ಬೈಬಲನ್ನು ಪ್ರಮಾವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡು. borrowed money on his house ಅವನ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ, ಮನೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ.
(ಒಂದರ) ಬಗೆಗೆ ಯಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ; ಕುರಿತು: writes on frogs ಕಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಕಪ್ಪೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಬಳಸಿಕೊಂಡು; ಯಾವುದೋ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಮಾಡುತ್ತಾ: is on the pill ಅವನು ಆ ಗುಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾ ಇದ್ದಾನೆ. he is here on business ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ, ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಪರಿಣಾಮ, ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತೆ: walked out on her ಅವಳನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊರಟು ಹೋದ.
ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ; ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ: the joke is on him ಹಾಸ್ಯ ಅವನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. the drinks are on me ಕುಡಿತದ ಖರ್ಚು–ನನ್ನದು, ನನಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ನನಗಿರಲಿ, ನನ್ನ ಪಾಲಿಗಿರಲಿ, ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಕೂಡಿ, ಸೇರಿ: ruin on ruin ವಿನಾಶದ ಮೇಲೆ ವಿನಾಶ. heaps on heaps ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ರಾಶಿ. disaster on disaster ಆಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಆಪತ್ತು.
(ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಯಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ) ರೀತಿಯಲ್ಲಿ; ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ; ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ (ತೊಡಗಿ) (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ the $+$ ಗುಣವಾಚಕ ಯಾ ನಾಮವಾಚಕ ದೊಡನೆ): on the cheap ಅಗ್ಗವಾಗಿ. on the run ಓಡುತ್ತಾ.
on
ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣ
ಪದಗುಚ್ಛ
(ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಮೇಲೆ; ಮೇಲಕ್ಕೆ; ಮೇಲುಗಡೆ(ಯಲ್ಲಿ); (ಒಂದರ) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ; (ಒಂದಕ್ಕೆ ತಗುಲಿದಂತೆ ಅದರ) ಮೇಲೆ; ಆಧಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಮೇಲೆ: put the tablecloth on ಮೇಜಿನ ಹಾಸನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಹರಡು. drew his boots on ತನ್ನ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಕಾಲಿನ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡ. on with your coat ನಿನ್ನ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸು, ಹಾಕಿಕೊ.
ಯಾವುದೇ ಕಡೆಗೆ; ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ: look on (ಆ) ಕಡೆ ನೋಡು.
ಮುಂದಕ್ಕೆ; ಇನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ; ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ; ಮುಂದುವರಿದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ: time is getting on ಕಾಲ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. it happened later on ಅದು ಆಮೇಲೆ ನಡೆಯಿತು.
ಎಡೆಬಿಡದೆ ನಡೆಯುತ್ತ; ಸತತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ; ನಿರಂತರ ಚಲನೆಯಿಂದ ಯಾ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ: getting on for two o’clock ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. keeps on complaining ದೂರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ(ಳೆ).
ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತ; ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ: the light is on ದೀಪ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ. the chase was on ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಿಕೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು.
ಯೋಜಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ–ನಡೆಯುವಂತೆ, ಆಗುವಂತೆ, ಜರುಗುವಂತೆ: is the party still on? ಕೂಟ ಯೋಜಿಸಿದಂತೆ ಜರುಗುವುದೇ?
(ಆಡುಮಾತು) (ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಭಾಗವಹಿಸಲು ಯಾ ಒಪ್ಪಲು ಯಾ ಬಾಜಿ ಕಟ್ಟಲು ಯಾ ಪಂಥ ಒಡ್ಡಲು–ಇಷ್ಟವಿರುವಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿರುವಂತೆ ಯಾ ಸಿದ್ಧವಿರುವಂತೆ: there is a show to night, are you on? ಈ ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ ಇದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಬರಲು ನಿನಗೆ ಮನಸ್ಸಿದೆಯೇ?
(ಆಡುಮಾತು)
(ಭಾವನೆ, ಪ್ರಸ್ತಾವ, ಮೊದಲಾದವುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಹವಾಗಿ: that’s just not on ಅದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗುವಂತೆ; ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿ.
ನಡೆಯುತ್ತಾ; ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತಾ: ‘Macbeth’ is on ‘ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್’ ನಾಟಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. a good film is on to-night ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
(ನಟನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ರಂಗದ ಮೇಲೆ (ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತ).
(ನೌಕರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಕರ್ತವ್ಯದ ಮೇಲೆ; ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ; ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ.;
ಮುಂದೆ; ಮುಂದಕ್ಕೆ: go on ಮುಂದೆ ನಡೆ; ಮುಂದುವರಿ. come on ಮುಂದೆ ಬಾ; ಹತ್ತಿರ ಬಾ. (ಅಧ್ಯಾಹಾರ ಪ್ರಯೋಗ) on Ram on ಮುಂದೆ ನಡೆ, ರಾಮ, ನಡೆ ಮುಂದೆ. head on ಎದುರುಬದುರಾಗಿ; ನೇರ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ.
on
ಗುಣವಾಚಕ
(ಕ್ರಿಕೆಟ್)‘ಆನ್’ ಕಡೆಯ; (ಬಲಗೈ) ಬ್ಯಾಟುಗಾರನ ವಿಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಎಡಗಡೆಯ ಮೈದಾನದ, ಮೈದಾನದ ಕಡೆಯ: an on drive (ಬಲಗೈ, ಬ್ಯಾಟುಗಾರನು ಚೆಂಡನ್ನು ತನ್ನ) ವಿಕೆಟ್ಟಿನ ಎಡಗಡೆಯ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದ ಹೊಡೆತ; ಆನ್ ಡ್ರೈವ್.
on
ನಾಮವಾಚಕ
(ಕ್ರಿಕೆಟ್) ‘ಆನ್’; (ಬಲಗೈ) ಬ್ಯಾಟುಗಾರನ ವಿಕೆಟ್ಟಿನ ಎಡಭಾಗ, ಎಡಗಡೆಯ ಮೈದಾನ ಯಾ ಎಡಗೈ ಆಟಗಾರನ ಬಲಗಡೆಯ ಮೈದಾನ: a fine drive to the on ‘ಆನ್’ ಕಡೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೊಡೆತ.
on dit
ನಾಮವಾಚಕ
ಗಾಳಿ–ಸುದ್ದಿ, ವರ್ತಮಾನ; (ಕಿಂ)ವದಂತಿ; ಕೇಳಿ ಬಂದ ಮಾತು.
on-
ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ
ವಿಶೇಷಕ ಕೃದಂತಗಳು, ಕೃದ್ವಾಚಿಗಳು, ಕೃನ್ನಾಮಗಳು, -er ಪ್ರತ್ಯಯಾಂತಗಳಾದ ಕರ್ತ್ರರ್ಥಕ ನಾಮಪದಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ಇತರ ನಾಮಪದಗಳು–ಇವುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ (ವಿರಳವಾಗಿ ಇಂಥ ಪದಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತರಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ಬಳಕೆ): oncoming, onfall, onflow, ongoings ಯಾ goings-on, onlooker ಯಾ looker-on, onrush.
