Bharatavani is a project with an objective of delivering knowledge in and about all the languages in India using multimedia (i.e., text, audio, video, images) formats through a portal (website)

Kumbarike Vrutti Padakosha (Kannada-Kannada)

ಅ ಆ ಇ ಈ ಉ ಊ ಋ ಎ ಏ ಐ ಒ ಓ ಔ ಕ ಖ ಗ ಘ ಙ ಚ ಛ ಜ ಝ ಞ ಟ ಠ ಡ ಢ ಣ ತ ಥ ದ ಧ ನ ಪ ಫ ಬ ಭ ಮ ಯ ರ ಱ ಲ ಳ ವ ಶ ಷ ಸ ಹ

ಮಣ್ಣು ಮಾಡುವುದು

(ಕ್ರಿ)

ಕುಂಬಾರಗಿತ್ತಿಯರು ಮಡಕೆ ಮಾಡಲು ತೊಡಗುವುದನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮಾಡುವುದು ಎನ್ನುವರು. ಉದಾ: "ಗಂಗಮ್ಮ ಮಣ್ಣು ಮಾಡಾಕಹತ್ಯಾಳಾ" "ಮಣ್ಣು ಮಾಡಕ ಕುಂದ್ರಬೇಕ್ರಿ" ಈ ಪದ ದಾವಣಗೆರೆ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

Transliterate : ">

ಮಣ್ಣೆತ್ತು

(ನಾ)

ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎತ್ತು, ಮಣ್ಣೆತ್ತಿನ ಅಮವಾಸೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರು, ಕುಂಬಾರರ ಮನೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ತಂದು ಜಗಲಿಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುವರು, 'ಶೃಂಗೇರಿ' ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೀಕ ಶುದ್ಧ ಅಷ್ಟಮಿಯನ್ನು 'ಬಸವನ ಅಷ್ಟಮಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೆತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು.

Transliterate :

ಮರಗಲು ಗಡಿಗೆ

(ನಾ)

ಆನಿಕೆ ಗಡಿಗೆ, ಹಸಿ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆವಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಸುಡಲು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ - ದೊಡ್ಡ ಗುಡಾಣ, ಪಚೇಲಿ, ಕೊಡ ಮುಂತಾದ ಹಳೆಯ ಸುಟ್ಟ ಗಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಹಸಿ ಮಡಕೆಗಳ ಆನಿಕೆಗಾಗಿ ಸಾಲಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಜೋಡಿಸುವರು. ಆನಿಕೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಹಳೆಯ ಸುಟ್ಟ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರಗಲು ಗಡಿಗೆ ಎನ್ನುವರು. ಹಾವೇರಿ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ. ಮರಗಲು ಗಡಿಗೆಯಾಗಿ ಕುಂಬಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಡೆದ ಅರೆಒಡೆದ, ಮುಕ್ಕಾದ ಗಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.

Transliterate :

ಮರದಬ್ಬೆ

(ನಾ)

ತಿಗುರಿಯಿಂದ ಗೇಯುವಾಗ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮರದ ದಬ್ಬೆ.

Transliterate :

ಮರಳು

(ನಾ)

ಉಸುಕು, ಹೊಯಿಗೆ, ಮರಳನ್ನು ಮಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಬೆರೆಸುವರು ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಬಿಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಸಿ ಮಡಕೆಗಳು ಬೀಳುವದಿಲ್ಲ.

Transliterate :

ಮರಿಗೆ

(ನಾ)

ಚಿಕ್ಕ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆ, ಆಹಾರ ಬೇಯಿಸಲು ಬಳಸುವರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮರಿಗೆ ಮಾಡುವರು. ಎಲ್ಲರೂ ಹೆಣ್ಣು ಹೆತ್ತರೆ ಮಾರೆಮ್ಮ ಮರಿಗೆ ಹೆತ್ತಳು (ಗಾದೆ)

Transliterate :

ಮಸಿ

(ನಾ)

ಆವಿಗೆಯ ಬೂದಿಯನ್ನು ಸೋಸಿದಾಗ ಹಿಟ್ಟಿನಂತೆ ಬೀಳುವ ಬೂದಿಗೆ ಮಸಿ ಎನ್ನುವರು. ಮಡಿಕೆ ತಟ್ಟುವಾಗ ಮಣ್ಣು ದರಗ ಇಲ್ಲವೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಮಡಿಕೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಿರಲೆಂದು ಅದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಹರಡುವರು. ಗಾಣಗೇರ ಗಸಿ ಕುಂಬಾರಮಸಿ (ಗಾದೆ)

Transliterate :

ಮಸಿಬಟ್ಟೆ

(ನಾ)

ಆವಿಗೆಯಿಂದ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಾಗ ಅವು ಬಿಸಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಯುವರು ಆಗ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳಲಿ ಮಸಿ ತಾಗುವದು ಅದನ್ನೇ ಮಸಿ ಬಟ್ಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.

Transliterate :

ಮಾಸಿನ ಕುಳ್ಳಿ

(ನಾ)

ಗಡಿಗೆ, ಚಿಕ್ಕಮಡಕೆ, ಹೆರಿಗೆಯಾದ ಮೇಲೆ ತಾಯಿಯ ಮಾಸವನ್ನು ಒಂದು ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹುಗಿಯಲು ಬಳಸುವ ಗಡಿಗೆಗೆ ಮಾಸಿನ ಕುಳ್ಳಿ ಎನ್ನುವರು.

Transliterate :

ಮುಕ್ಕ

(ನಾ)

ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಒಡೆದ ಗಡಿಗೆ.

Transliterate :

<< First << Prev < 31 32 33 34 35 36 37 38 39 ........40 > Next >> Last >>